e mërkurë, 21 Tetor 2026
NGA E FUNDIT
Shpjegues

Pse Gjykata e Lartë e SHBA-së goditi tarifat “reciproke” dhe çfarë erdhi në vend të tyre

Vendimi i shkurtit shfuqizoi tarifat e vendosura sipas ligjit IEEPA; SHBA kaloi te Neni 122.

Hartuar me ndihmën e AI · Si e përdorim AI

Ilustrim abstrakt: glob me meridianë dhe paralele
Ilustrim i gjeneruar nga Meridiani

Në shkurt 2026, Gjykata e Lartë e SHBA-së anuloi tarifat e gjera të vendosura nga presidenti Donald Trump sipas ligjit IEEPA (ligji për kompetencat ekonomike në emergjenca ndërkombëtare). Vendimi bëri të pavlefshme, mes të tjerash, tarifën 10% “të fentanilit” dhe tarifën reciproke 34% për mallrat kineze.

Pas vendimit, administrata amerikane kaloi te Neni 122 i Ligjit të Tregtisë të vitit 1974, duke vendosur një tarifë të përgjithshme importi prej 10%. Ky nen i lejon presidentit të vendosë tarifa të përkohshme për të adresuar çekuilibra të pagesave, por me afat dhe kufij ligjorë. Pas vendimit, SHBA dhe Kina u përgatitën për raundin e gjashtë të bisedimeve tregtare.

Rëndësia për Evropën dhe Ballkanin është indirekte: tarifat amerikane ndikojnë në kostot e eksportuesve evropianë dhe në rrjedhat e tregtisë botërore, përfshirë mallra që kalojnë nga zinxhirët evropianë. Për Shqipërinë, e cila ka tregti të kufizuar me SHBA-në, efekti kryesor vjen nga ngadalësimi i mundshëm i rritjes në Evropë dhe nga rritja e pasigurisë.

Çështja ligjore dhe politike mbetet e hapur: sa kohë mund të mbahen tarifa të përkohshme dhe cila ligj do t’i zëvendësojë në afat më të gjatë.