Në Indeksin Botëror të Lirisë së Shtypit 2026 të “Reporterëve pa Kufij” (RSF), Shqipëria renditet e 83-ta nga 180 vende, tri vende më poshtë se vitin e kaluar, kur ishte e 80-a. Në nivel global, për herë të parë mbi gjysma e vendeve klasifikohen me situatë “të vështirë” ose “shumë të rëndë” për lirinë e shtypit.
Sipas një analize të Qendrës ACQJ, problemet shkojnë përtej renditjes: presioni politik, ndikimi i pronarëve dhe pasiguria e punës po kufizojnë pavarësinë editoriale, ndërsa informaliteti dhe pasiguria në punën e gazetarëve janë në rritje. Kryeministri Edi Rama e kundërshtoi renditjen dhe iu referua një monitorimi të bazuar në inteligjencë artificiale. RSF u përgjigj se ai monitorim nuk e hedh poshtë as profilin, as renditjen e Shqipërisë, dhe se indeksi bazohet në të dhëna deri në janar 2026; drejtori i zyrës së RSF në Pragë, Pavol Szalai, tha se energjia e Ramës duhet drejtuar drejt përmirësimit të peizazhit mediatik, jo drejt kundërshtimit të indeksit.
Në qershor, RSF dëshmoi para Komisionit parlamentar për të Drejtat e Njeriut dhe Median, i kryesuar nga një deputete e opozitës, dhe u takua me zyrtarë të qeverisë. Në janar, komisioni juridik miratoi ndryshime në Kodin Penal; ARTICLE 19 dhe organizata partnere i çmuan si pozitive, por kërkuan dekriminalizim të plotë të shpifjes, sepse përderisa ajo mbetet vepër penale, krijon efekt frikësues për gazetarët dhe sinjalizuesit.
Për një media të re si Meridiani, mësimi është praktik: pavarësia nuk është një deklaratë, por një sërë zgjedhjesh të verifikueshme, nga financimi i publikuar te korrigjimet publike. Këto janë standardet me të cilat do të na gjykoni.
